جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 3 2014 03 21 جریان‌شناسی تقریب مذاهب اسلامی (بخش دوم) / حسن بشارتی‌راد 15 43 2260 FA Journal Article 2019 02 20 این مقاله در ادامه‌ی بخش نخست آن می‌باشد که با همین عنوان در شماره اول فصلنامه‌ی «پژوهش‌های منطقه‌ای» در پائیز 1392 منتشر شده و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است. در بخش نخست، مباحث مقدماتی که نقش تعیین کننده‌ای در تبیین موضوع و تحلیل مسائل پیرامونیِ آن دارد، مورد اشاره قرار گرفت. در همین راستا برخی از ابعاد مفهوم شناسی تقریب، خاستگاه معرفتی آن، موانع درونی و بیرونی تقریب، ارزش و جایگاه آن، اهمیت کارکردی آن و...، مورد بحث و بررسی قرار گرفت تا تحلیل و تبیین روشنی از محل نزاع ارائه گردد. سپس تلاش شد از طریق بازشناسی دلائل متعدد جریان‌های ضد تقریبی، گزارش تحلیلی روشنی از رویکردهاى گوناگون طیفِ مخالفان تقریب، ارائه شود و انگیزه آنان مورد واکاوی قرار گیرد. موافقان تقریب، با رویکردهای مختلف به این مقوله‌ نگریسته و با نگرش‌های متنوع به تحلیل آن پرداخته‌اند، مجموعه‌ی مباحث مرتبط با موضوع تقریب مذاهب اسلامی و مسائل پیرامونی آن را می‌توان با رویکردهای مختلف از قبیل:‌ «رویکرد تاکید بر مشترکات»، «رویکرد همزیستی مسالمت‌آمیز»، «رویکرد سیاسی ـ اجتماعی»، «رویکرد علمی ـ فقهی»، «رویکرد امت محور» و... مورد مطالعه قرار داد و بازشناسی کرد. در مقاله حاضر، پس از یادآوری چند بحث زیربنایی تقریب مذاهب اسلامی، مقوله‌ی تقریب با رویکرد تأکید بر مشترکات، مورد بازشناسی قرار گرفته است.

جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 3 2014 03 21 مسیحیت ارتدوکس شرق؛ روسیه، اوکرین، گرجستان / محمدرضا کلانفریبایی 43 79 2261 FA Journal Article 2019 02 20 مسیحیت دارای سه مفهوم کلی فرقه ای کاتولیسیزم، ارتدوکسیسم و پروتستانتیزم اومانیسم‌گرا است، که در قرون متمادی درگذر زمان بوجود آمده است. پروتستانتیزم واسطه‌ای برای طی شدن این سه ایپزود<span style="font-size: 13.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">[1] می‌باشد.<span style="font-size: 13.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">[2] اگر چه ممکن است روند انشقاق چندان با خواست اصلاح گرایان مسیحی، همانند لوتر مطابقت نداشته باشد، لکن بعد از تحقق آن، سوال‌های بسیاری پیش روی متفکران این حوزه، برای به چالش کشاندن آئین مسیحیت فراهم آورد. این نوشتار به دلیل اهمیت حوزه تمدنی ارتدوکس شرق و امکان تقابل و یا تعامل آن با تمدن اسلامی، درصدد ارائه تحلیل کوتاهی از استراتژی همگرایی درونگرا درشاخه ارتدوکس شرق خواهد بود. این اثر ضمن معرفی حوزه‌های کلیسای ارتدوکس شرق و باز تعریف همگرایی ارتدوکس جدید، با محوریت مسکو، کیف و تفلیس، در قلمرو، منطقه‌ای و بین‌المللی، ما را بر تدوین استراتژی مقارن و معادل رهنمون می‌سازد. <span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'IranNastaliq','serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">[1]. اِ زُ) [ فر. ] (اِ.) بخشی، یک مجموعة به هم پیوسته مانند فیلم یا قصه، قسمت، بخش، فرهنگ فارسی معین. <span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';"><span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">[2]<span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: black;">. <span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: #0b0080; text-decoration: none; text-underline: none;">Jump up<span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: #0b0080;">^<span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: black;">Allen, W.E.D.:<span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: black;">A History of the Georgian People<span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: black;">, 1932, p. 64. مسیحیت دارای سه مفهوم کلی فرقه ای کاتولیسیزم، ارتدوکسیسم و پروتستانتیزم اومانیسم‌گرا است، که در قرون متمادی درگذر زمان بوجود آمده است. پروتستانتیزم واسطه‌ای برای طی شدن این سه ایپزود<span style="font-size: 13.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">[1] می‌باشد.<span style="font-size: 13.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Lotus'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">[2] اگر چه ممکن است روند انشقاق چندان با خواست اصلاح گرایان مسیحی، همانند لوتر مطابقت نداشته باشد، لکن بعد از تحقق آن، سوال‌های بسیاری پیش روی متفکران این حوزه، برای به چالش کشاندن آئین مسیحیت فراهم آورد. این نوشتار به دلیل اهمیت حوزه تمدنی ارتدوکس شرق و امکان تقابل و یا تعامل آن با تمدن اسلامی، درصدد ارائه تحلیل کوتاهی از استراتژی همگرایی درونگرا درشاخه ارتدوکس شرق خواهد بود. این اثر ضمن معرفی حوزه‌های کلیسای ارتدوکس شرق و باز تعریف همگرایی ارتدوکس جدید، با محوریت مسکو، کیف و تفلیس، در قلمرو، منطقه‌ای و بین‌المللی، ما را بر تدوین استراتژی مقارن و معادل رهنمون می‌سازد. <span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'IranNastaliq','serif'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">[1]. اِ زُ) [ فر. ] (اِ.) بخشی، یک مجموعة به هم پیوسته مانند فیلم یا قصه، قسمت، بخش، فرهنگ فارسی معین. <span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';"><span style="font-size: 10.0pt; font-family: 'Times New Roman','serif'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">[2]<span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: black;">. <span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: #0b0080; text-decoration: none; text-underline: none;">Jump up<span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: #0b0080;">^<span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: black;">Allen, W.E.D.:<span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: black;">A History of the Georgian People<span style="font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra'; color: black;">, 1932, p. 64.

جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 3 2014 03 21 مرور تطبیقی جریان وهابیت/ حسین حیدری مهذب 79 105 2262 FA Journal Article 2019 02 20 در این نوشته، فرقه‌ی وهابیت - شاخه‌ی انحرافی جریان سلفی‌گری- از نگاه جریان‌شناسانه وتطبیق آن با اصول و معیار‌های اسلامی به اختصار مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است؛ بر این اساس، بنیان‌گذاران فکری وتبلیغی وهابیت، آموزه‌های این جریان، میزان سازگاری آن‌ها با آموزه‌های اسلام، آثار اجرایی تفکرات این جریان، و نیز موافقان و مخالفان این گروه مورد بحث واقع شده است. در واقع نوشته حاضر در صدد پاسخ به این پرسش اساسی است که جریان وهابیت که به عنوان یکی از جریان‌های مذهبی اسلام معرفی می‌شود تا چه اندازه با معیارهای مسلم اسلامی منطبق است؟ و فرضیه تحقیق، بر این استوار است که این جریان با توجه به عملکرد‌های آن، دارای مبانی و آموزه‌های سازگار با مبانی وآموزه‌های اسلامی نیست.

جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 3 2014 03 21 وضعیت مسلمانان اروپا؛ و چالش‌های فرارو و چشم‌انداز آینده / محمد قربانپور دلاور 105 135 2263 FA Journal Article 2019 02 20 حضور مسلمانان در کشورهای اروپایی موضوع بسیار با اهمیت و قابل توجهی است؛ زیرا این حضور در زندگی اجتماعی و جنبه‌های مذهبی و فرهنگی اروپا تأثیرگذاری دارد. جمعیت قابل توجه و رو به افزایش مسلمانان اروپا نشانگر گسترش سریع‌ اسلام در این قاره است. رشد مهاجرت مسلمانان به اروپا و آمریکا از یک سوی و گرایش غیرمسلمانان به اسلام و موج جدید اسلام‌گرایی در کشورهای غربی از سوی دیگر، موجب رشد جمعیت مسلمانان نسبت به سایر سکنه این جوامع شده است. به همین خاطر اروپاییان به شکل‌های گوناگون در صدد ایجاد مانع برای گسترش اسلام هستند و با طرح مباحث مختلف در عرصه‌های اجتماعی به دنبال به انزوا کشاندن مسلمانان می‌باشند. ولی با روند فعلی گسترش اسلام در اروپا، مسلمانان با وجود مشکلات متعدد، در سال‌های آینده نیروی اجتماعی و سیاسی موثری در چارچوب اتحادیه اروپایی خواهند بود و تأثیر مستقیم بر تصمیم گیری‌های سیاست داخلی و خارجی اروپا خواهند داشت. از این رو سعی و جدیت مردم مسلمان برای پشت سر نهادن بحران‌ها و تهدیدهای فرارو و استفاده از فرصت‌ها، آنان را جهت نیل به اهداف و دستیابی به حقوق خویش نزدیکتر خواهد نمود.

جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 3 2014 03 21 کاوشی در تاریخ و عقاید دروزیان منطقه شامات / عباسعلی متولیان 135 167 2264 FA Journal Article 2019 02 20 فرقه دروزیه یکی از فرقه‌های منشعب از فرقه اسماعیلیه است. نام این فرقه از فردی به نام درزی که در تاریخ به عنوان موسس فرقه شناخته می‌شود، گرفته شده است؛ در حالی که پیروان این نحله خود را موحدون می‌نامند. بستر اصلی این فرقه از حیث اعتقادی غلو در حق رهبران و برزگان این نحله بخصوص امام اسماعیلی الحاکم بامر الله بوده است. از دیگر اعتقادات آنها همچون دیگر جریان‌های اسماعیلی باطن‌گرایی و در مواردی ترک و نسخ شریعت و تاویل‌گرایی در احکام شرعی و همچنین طبق ادعای پژوهشگران تناسخ می‌باشد. همچنین این گروه از لحاظ جغرافیایی در منطقه شامات که شامل لبنان، سوریه و فلسطین اشغالی باشد، حضور دارند. آنها دارای طبقه‌بندی اجتماعی، کتاب مقدس و اعمال و مناسک ویژه خود می‌باشند.

جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 3 2014 03 21 هراس اخلاقی، رهیافتی برای فهم شیعه‌هراسی / سید محمد ذوالفقاری 167 195 2265 FA Journal Article 2019 02 20 «اسلام‌هراسی» و «شیعه‌هراسی» یکی از مهم‌ترین چالشهای فراروی جهان اسلام است؛ این موضوع از دهههای پایانی قرن گذشته تا کنون تاثیرات عمیقی بر کشورهای اسلامی داشته است. نوشته حاضر با روش توصیفی- تحلیلی سعی دارد چیستی و چگونگی توسعهی پروژهی شیعه‌هراسی را با استفاده از مفهوم کلیدی هراس اخلاقی و چارچوب نظریهی تحلیل گفتمان به عنوان روشی در تحلیل دادههای کتابخانهای، آمار و اطلاعات کمی و کیفی رسانهها بررسی کند. به بیان دیگر در این پژوهش از مفهوم هراس اخلاقی به منظور تبین ماهیت شیعه‌هراسی و از تحلیل گفتمان ارنستو لاکلا و شنتال موفه به عنوان چارچوب نظری برای تحلیل دادهها استفاده میشود.

جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 3 2014 03 21 عوامل بحران‌زا در سامان سیاسی نوین لیبی / سید سعید هاشمی‌نسب 195 220 2266 FA Journal Article 2019 02 20 سقوط رژیم اقتدارگرا و قبیله محور قذافی پس از کشته شدن وی در جریان جنگ داخلی لیبی به دست انقلابیون، پرسش از آینده ساختار سیاسی این کشور را جلوهگر ساخت. قذافی در طی چهار دهه حکومت فرد محور خود با سیاستهایی چون نابودی هر نوع گروه اجتماعی خود بنیاد، نابودی هر نهاد سیاسی و ملی در برابر قبیله گرایی و جلوگیری از چرخش نخبگان، جامعهای از هم گسیخته، واگرا و مضمحلی به ارث گذاشته است که پس از کشته شدنش، عرصه سیاسی در این کشور را در فضای ابهام و تیرهای فرو برده است. در این راستا نوشتار حاضر سعی دارد با محوریت این پرسش که « مهمترین عوامل بحرانزا در شکل گیری سامان سیاسی نوین لیبی چیست؟» به بررسی آینده سیاسی این کشور بپردازد. برای پاسخ به این پرسش تلاش شده تا با مرور مفاهیمی در مورد سامان سیاسی، مهمترین عوامل بحرانزای پیش روی این کشور مورد بررسی قرار گیرد که پاسخ موقت به این پرسش آن است که نوع ساختار اجتماعی لیبی که برساخته ارتباط قبایل مختلف در این کشور است و نابودی هر نوع نهاد اجتماعی و سیاسی در دوران حکومت قذافی در کنار عوامل داخلی و خارجی دیگر موجب شده تا تعادل بخشی و اجماع بین گروهای متضاد سیاسی انجام نگیرد که در نتیجه رسیدن به سامان سیاسی در لیبی بسیار سخت و ناممکن شود.