جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 5 2014 09 23 نقش‌اسلام‌هراسی در افزایش گرایش به اسلام در اروپا و آمریکا / نورالدین اکبری کریم‌آبادی 15 52 2274 FA Journal Article 2019 02 21 اوضاع و احوال دنیای امروز حاکی از آن است که تمام قوای جهانی برای مبارزه با اسلام بسیج شده­اند. استعمار با لشکرکشی نظامی، رسانه­ها با اشاعه­‌ی اسلام هراسی، گروه­های متعصب صلیبی- یهودی با توهین به مقدسات اسلامی، مبشرین مسیحی با ترویج مسیحیت تحریف شده و... همه و همه عملاً در جبهه مبارزه علیه اسلام  قرار دارند و با تمام نیرو و استفاده از تمام ابزارها در جهت تضعیف مسلمانان گوشه و کنار جهان تلاش می‌کنند. اما با وجود همه این تلاش‌ها دین اسلام امروزه سریع‌ترین رشد را در میان همة ادیان در آمریکا، اروپا، آفریقا و برخی نواحی دیگر جهان داشته است. به طوری که این دین، در حال حاضر دومین دین از نظر عدة پیروان در اروپا و آمریکاست. مقاله حاضر  به دنبال پاسخ‌گویی به این سئوال است که با وجود این تلاش‌ها و اقدامات بیشمار در جهت اسلام‌هراسی چرا و چگونه گرایش به اسلام در اروپا و آمریکا افزایش یافته است؟ برای پاسخ دادن به سئوال فوق، در این مقاله تلاش می‌شودتا با تکیه بر روش‌های کیفی و تجزیه و تحلیل اطلاعات و داده‌های استخراج شده از متون، نشریات و سایت‌های اینترنتی، ضمن تشریح ریشه‌ها و عوامل اسلام هراسی، موضوعاتی ازجمله، تاثیر معکوس تبلیغات منفی غرب علیه اسلام، تحریک غیر مسلمان‌ها برای مطالعه در مورد اسلام، افزایش تعداد مساجد و مراکز تبلیغی – اسلامی و رواج ایده شکل گیری اروپای مسلمان به عنوان بخشی از پیامدهای اسلام هراسی که موجب افزایش گرایش به اسلام شده است، بررسی شود.

جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 5 2014 09 23 روابط دولت و کلیسا در اروپا/علی بمان اقبالی زارچ 53 70 2275 FA Journal Article 2019 02 21 موضوع اصلی این نوشتار، بررسی میزان نقش مسیحیت در اضمحلال امپراطوری روم و نحوه تعریف و تدوین روابط و تعامل کلیسا به مفهوم چند وجهی آن با دولت (اقتدار سیاسی) است. فرایند مسیحی شدن امپراطوری روم به شکل همکاری و مقابله با دولت چند صد سال طول کشیده است. آقای میرچا ایلیاد (Mircea Iliade) مورخ و دین شناس برجسته رومانی با اشاره به آثار هاق تروور روپر (Hugh Trevor  Roper) بر این باور است: "پایان عصر کهن، سقوط نهایی تمدن‌های بزرگ مدیترانه‌ای یونان و روم از موضوعات مهم تاریخ اروپاست و اجماعی در مورد زمان و علل شروع آن وجود ندارد و صرفاً می‌توان اذعان نمود که فرایندی کند، ویرانگر و غیر قابل بازگشت بوده که مسیحیت در آن نقش داشته است و همین امر سنگ بنای مهمی در تعریف دورنمای تعامل کلیسا و دولت بوده است." بطور کلی روابط دولت (state) و کلیسا (Church) در اروپا را می‌توان از دو منظر ساختار تعامل Structure of interaction)) و فرایند کارکردها (Function process) بررسی نمود، روابطی که بیشتر تابع میزان و نحوه مشارکت دولت بوده و در بهترین شرایط دولت از مقررات و مؤلفه‌های دینی بویژه در ساختار قضایی و سیاسی خود بهره گرفته است. دوره اولیه شکل‌گیری تعامل دولت و کلیسا از قرن پنجم تا دهم طول کشیده و منجر به انشقاق بزرگ در 1054 شده است. آقای دومتیرواسناگوو  (Ion Dumitru Snagov) در کتاب خود با عنوان رابطه دولت و کلیسا در مورد دلایل اصلی انشقاق بزرگ اینگونه باور دارد که  این حرکت پس از چند جدایی کوچک و پیوسته صورت پذیرفته و منبعث از سه گروه از عوامل بوده است: الف: سیاسی  ب: تئوری دینی   ج: مسیحی شناسی البته در انشقاق بزرگ، ظهور اسلام در قرن 7 میلادی نیز نقش داشته است آنگونه که تیموفته ویر Timpothy) (Ware در کتاب تاریخ کلیسای ارتدوکس بر آن صحه گذاشته است.

جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 5 2014 09 23 چالش‌های فرا منطقه‌ای فراروی مسلمانان آسیای مرکزی/نصرالله حسین زاده 71 94 2276 FA Journal Article 2019 02 21 با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و استقلال کشورهای مسلمان منطقه و خلأ حضور قدرت شرق و موج اسلام خواهی در میان مردم و ترس از ایجاد اسلام انقلابی موجب حضور جدی دو قدرت غربی اسلام ستیز در منطقه شده است که عمدتا در راستای مهار اسلام‌گرایی، مهار جمهوری اسلامی، مهار و تضعیف روسیه و حفظ منافع راهبردی نظامی ـ اقتصادی و جلوگیری از حمایت نخبگان سیاسی و فرهنگی این منطقه از انتفاضه فلسطین و کنترل و مدیریت  پروژه پان ترکیسم وارد منطقه شده‌اند و با این اهداف روابط بسیار تنگاتنگی با سران لائیک کشور‌های  مسلمان منطقه برقرار کرده‌اند و تا حدود زیادی به اهداف کلان خود دست یافتند.

جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 5 2014 09 23 اسلام‌گرایان در ‌افغانستان، ویژگی‌ها و چالش‌ها/محمدعلی نظری 95 122 2277 FA Journal Article 2019 02 21 جریان‌های اسلامی ‌قریب به نیم قرن از جمله بازیگران اصلی صحنه سیاسی در افغانستان محسوب می‌شدند. در دهه‌های پایانی قرن بیستم، جریان‌های اسلام‌گرا ‌توانستند بر حریف قدرتمند خود پیروز شوند و عناصر گفتمانی اسلام را در عرصه سیاست اشاعه دهند. اما سیطره گفتمان اسلامی بر عرصه قدرت و سیاست، دولت‌ مستعجل بود؛ سرانجام با آغاز هزاره سوم جریان‌های اسلامی رو به زوال نهادند و عرصه را برای حریفان سکولار خالی کردند. در این نوشتار چالش‌ها و بحران‌های اساسی که زمینه حاشیه‌نشینی جریان‌های اسلامی را فراهم نمودند، با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی مورد تأمل قرار گرفته‌اند. نتیجه این پژوهش حاکی از آن است که شکست یا افول جریان‌های اسلامی در افغانستان عمدتاً محصول بحران‌ها و چالش‌های ساختاری، فکری و محیطی است که این جریان‌ها نتوانستند راه حل‌های معقولی برای آن‌ها ارائه نمایند. ماهیت فرقه‌ای، ساخت ‌کاریزمایی و فقر تفکر از جمله محدودیت‌هایی‌ است که زمینة افول اسلام‌گرایان را فراهم نمودند. وابستگی خارجی و تغییر موضع غرب در قبال اسلام‌گرایان دیگر عواملی ‌بوده‌اند که بحران جریان‌های اسلامی افغانستان را تشدید نموده و این جریان‌ها را با چالش‌های اساسی مواجه ساخته‌اند. چشم‌انداز آینده اسلام‌گرایی در افغانستان تا حد زیادی به حل بحران‌ها و چالش‌های مذکور بستگی دارد.

جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 5 2014 09 23 نگاهی به پیشینه جنبش اسلامی در لبنان /مطالعه موردی: الجماعة الإسلامیة فی لبنان (اخوان المسلمین لبنان)/جمال الدین ناصری 123 146 2278 FA Journal Article 2019 02 21 موضوع این مقاله بررسی و گزارش پیشینه حرکت اسلامی در لبنان است. در این نوشته ابتدا به اختصار تاریخ سیاسی لبنان، وضعیت اجتماعی و نقش احزاب فعال در حکومت لبنان مورد بحث قرار می­گیرد. سپس فرآیند ظهور اخوان المسلمین در لبنان و چگونگی فعالیت این نهاد در طول بیش از پنجاه سال گذشته بررسی می­گردد و نیز توصیفی مبتنی بر واقعیت تاریخی از نقش اخوانی­ها در این کشور، برای خواننده ارائه می­شود. حزب الجماعة الإسلامیة بزرگترین تشکل رسمی اخوان­المسلمین در لبنان بوده که با تمرکز و تشریح اهداف، ساختار و چارچوب­ این حزب، گوشه­ای از  فعالیت­های الجماعة الإسلامیة در حوزه­های سیاسی و رسانه­ای بسط داده می­شود. الجماعة یکی از باسابقه­ترین و پرنفوذترین احزاب اسلامی این کشور است که در طول نیم قرن گذشته یکی از بازیگران فعال عرصه سیاسی لبنان بوده است. کارنامه این حزب مجموعه­ای از کامیابی­ها، شکست­ها، موفقیت­ها و افت و خیزها را به ما نشان می­دهد. این مقاله سعی می­کند تا نمایی از این کارنامه تا سال­های اخیر را بازگو نماید.

جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 5 2014 09 23 مدرنیسم و شکل‌گیری نص‌گرایی: نگرشی در فهم زمینه‌های اخباری‌گری/حمید طالب 147 174 2279 FA Journal Article 2019 02 21 اخباری‌گری در دوره‌ی زمانی اواخر قرن هفدهم تا اوایل قرن نوزدهم و بطور عمده در ایران، عراق و هند جریان داشته است. در ارتباط با علت شکل‌گیری و رشد این تفکر محافظه‌کار در فقه شیعی بطور عمده دو تبیین ارائه شده است: 1ـ تأثیرگذاری و انتقال نگرش‌های اخباری در قالب انتقال ایده‌ها و افکار صورت می‌گیرد با این فرض که اصول و معیارهای ثابتی برای گرایش‌های اخباری وجود دارد و چارچوب‌های مشخص فکری و انتزاعی برای عالمان اخباری تصور می‌شود؛ 2ـ نگرش اخباریِ صاحبان قدرت مهمترین عامل برای انتشار و گسترش دانسته می‌شود و نقش حکومت‌های شیعی در حمایت و حکومت‌های سنی در تضعیف عالمان اخباری مورد توجه قرار می‌گیرد، بنابراین اثرگذاری بافت سیاسی و اجتماعیِ حاکم برجسته می‌شود. در پ‍ژوهش حاضر،‌ این دو نگرش به ترتیب در آثار شرق‌شناسانی همچون رابرت گلیو و خوان کول برجسته و نقاط ضعف آنها بررسی خواهد شد. سپس با تأکید بر نص‌گرایی بعنوان ویژگی مشترک اخباری‌گری و نواخباری‌گری، با استفاده از مفاهیم روان‌شناسی اجتماعی و هویت، نگاه سومی به عوامل شکل‌گیری و گسترش نص‌گرایی معرفی می‌گردد. در این نگاه جدید ابتدا تفکر مدرن بعنوان یک «دیگری» در برابر تفکر دینی معرفی و ایده‌ی تمایز از دیگری برای برجسته‌ نمودن هویت مورد توجه قرار می‌گیرد. به نظر می‌رسد در شکل‌گیری و گسترش نص‌گرایی، این نگاه سوم از قدرت تبیینی بیشتری برخوردار است.

جامعه المصطفی محل تولید پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی جریان شناسی دینی-معرفتی در عرصه بین‌الملل 2717-0977 2 5 2014 09 23 ارزیابی تاثیر فرهنگی (یا پیوست فرهنگی) فعالیت در فضای مجازی؛(مطالعه موردی: دانشگاه مجازی المصطفی(ص))/روح اله دهقانی 175 214 2280 FA Journal Article 2019 02 21 با توجه به ضرورت توجه به تاثیراتی که هر فعالیت بر فرهنگ بر جای می­گذارد، در این مطالعه محیط فرهنگی دانشگاه مجازی المصطفی مورد بررسی قرار گرفته و با توجه به پیامدهای فرهنگی به دست آمده، راهکارهایی برای افزایش تاثیرات مطلوب و جلوگیری از تاثیرات نامطلوب فرهنگی ارائه شده است. در این پژوهش بر اساس مدل ارزیابی تاثیر فرهنگی (CIA)، مقولات فرهنگ مجازی، فرهنگ دینی و محیط چند فرهنگی به عنوان مؤلفه­های اصلی محیط فرهنگی دما(MOU)مورد مطالعه قرار گرفته است و با توجه به نظریه­های موجود در این زمینه و مصاحبه با مخاطبان، صاحب­نظران و ذی­نفعان، پیامدها و تاثیرات فرهنگی فعالیت دما شناسایی شده و در خاتمه راهکارهایی به منظور افزایش تاثیرات مطلوب  و جلوگیری از تاثیرات نامطلوب ارائه شده است.