تحلیل عوامل سیاسی و ساختاری در جذب و گسترش جریان صدر/وحید اخوت/محمد قطرانی‌پور

جریان صدر، یکی از مهم‌ترین، پیچیده‌ترین و درعین‌حال ناشناخته‌ترین جریانات سیاسی اجتماعی عراق است. این پژوهش، به بررسی و تحلیل عوامل سیاسی و ساختاری مؤثر بر جذب و گسترش جریان صدر در عراق می‌پردازد. مسئله اصلی این تحقیق، این است که چگونه این جریان توانسته است در صحنه سیاسی عراق نفوذ و قدرت خود را حفظ کند؛ با وجود اینکه گاهی از طریق ابزارهای غیرمتعارف و بحث‌برانگیز عمل کرده است. فرضیه اصلی این مقاله، این است که ترکیبی از رهبری کاریزماتیک، اتخاذ گفتمان اپوزیسیون و استفاده از ابزارهای فشار، کلید بقا و گسترش این جریان در فضای سیاسی عراق بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که رهبری کاریزماتیک مقتدی صدر و سرسپردگی محض هواداران به وی، امکان اتخاذ تصمیمات انعطاف‌پذیر و گاهی غیرقابل پیش‌بینی را فراهم آورده است. همچنین، اتخاذ گفتمان اپوزیسیون و موضع‌گیری در برابر فساد و اشغالگری، به صدر این امکان را داده است تا در عین حضور در قدرت، خود را خارج از ساختار مسئولیت‌پذیر معرفی کرده و محبوبیت خود را حفظ کند. درنهایت، پژوهش نشان می‌دهد که استفاده ابزاری از تاکتیک‌های فشار، اعم از خشونت و تظاهرات خیابانی، به‌عنوان یک اهرم قدرتمند در برابر رقبا عمل کرده و آنها را به مماشات با این جریان وادار ساخته است. ازاین‌رو، موفقیت سیاسی جریان صدر ناشی از یک استراتژی پیچیده است که در آن، عوامل کاریزماتیک و ابزارهای غیرمتعارف، نقش محوری ایفا می‌کنند. این تحقیق با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و با رویکرد توصیفی تحلیلی، داده‌های مکتوب علمی پژوهشی را مورد کاوش قرار داده است.