تحلیل و نقد دیدگاه‌ها و انگیزه‌های جریان سلفی در قبال مشابهت‌انگاری شیعه و یهود/علی جدید بناب/محمدرضا ضیایی

مطالعه انتقادی بر آرای سلفیه در باب خاستگاه شیعه و نسبت آن با یهود، از منظر تاریخی، اهمیت ویژه‌ای در پژوهش‌های اسلامی دارد. سلفیان، به‌ویژه ابن‌تیمیه، با طرح نظریه تشابه‌انگاری میان تشیع و یهود، درصدد القای شبهه‌ای بودند که خاستگاه شیعه را غیراسلامی و برگرفته از اندیشه‌های یهودی معرفی کند. این رویکرد، نه تنها به تضعیف جایگاه شیعه در میان فرق اسلامی منجر می‌شد، بلکه هدفی فرقه‌ای و سیاسی را دنبال می‌کرد؛ یعنی ایجاد فاصله میان شیعه و اهل‌سنّت و تشدید اختلافات مذهبی.
این پژوهش، با هدف واکاوی انگیزه‌ها و تحلیل انتقادی دیدگاه‌های سلفیه نسبت به تشابه‌انگاری یهود و تشیع سامان یافته است. روش تحقیق، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر گردآوری داده‌های کتابخانه‌ای است. یافته‌ها نشان می‌دهد که استدلال‌های سلفیه در این زمینه، بیشتر ناشی از انگیزه‌های سیاسی، اجتماعی و فرقه‌ای است تا شواهد تاریخی و کلامی معتبر. بررسی دقیق آرای ابن‌تیمیه و متفکران سلفی دیگر، نشان می‌دهد که ادعاهای آنان فاقد پشتوانه علمی و منطقی بوده و در بوته نقد و تحلیل، مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد. نتیجه‌گیری پژوهش، بیانگر آن است که نظریه تشابه‌انگاری یهود و تشیع، ابزاری برای تخریب شیعه و تفرقه‌افکنی در جهان اسلام است. برون‌دادِ این مطالعه، بر بی‌پایه بودن این ادعا و ضرورت بازخوانی انتقادی اندیشه‌های سلفی در تاریخ اندیشه اسلامی تأکید دارد.