فرصت‌ها و موانع مشارکت سیاسی شیعیان هند تحلیلی در چارچوب نظریه فرصت‌های سیاسی/رضا احمدزاده/احمد رهدار/غلامرضا مهدوی

شیعیان هند به‌عنوان اقلیتی مذهبی در دل جامعه‌ای با اکثریت هندو و درعین‌حال، اقلیت در میان مسلمانان، با وضعیتی پیچیده از حیث هویت، کنشگری اجتماعی و مشارکت سیاسی مواجه‌اند. با وجود پیشینه تاریخی حضور شیعیان در ساختار قدرت سیاسی هند، تحولات دهه‌های اخیر، تحت تأثیر ناسیونالیسم هندو، سیاست‌های دولت مستقر، نفوذ سلفی‌گری و سلطه سیاسی اکثریت عددی مسلمانان غیرشیعه، موجب به حاشیه‌ رفتن تدریجی شیعه و افزایش نگرانی‌های هویتی شده است. در چنین شرایطی، مشارکت سیاسی هدفمند شیعیان در حکومت هند، مسئله‌ای ضروری برای صیانت از هویت آنان به شمار می‌آید.
مسئله اصلی این مقاله، تبیین فرصت‌های مشارکت سیاسی وموانع کنش واقعی شیعیان در نظام سیاسی هند است. پژوهش حاضر، از چارچوب نظری فرصت‌های سیاسی بهره گرفته و با رویکردی کیفی و تحلیلی انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 12نفر از علما، نخبگان و فعالان اجتماعی شیعه در ایالت‌های مختلف هند و نیز بررسی اسناد و منابع مکتوب معتبر گردآوری شده و با روش تحلیل مضمون مورد واکاوی قرار گرفته است. موانع امنیتی ـ نهادینی و حذف نمادین در رسانه‌ها، مشارکت واقعی آنها را محدود می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه ساختار دموکراتیک هند درظاهر فرصت‌هایی برای مشارکت شیعیان فراهم آورد، اما در سطح اجرا، به دلیل پارادوکس سکولاریسم و شیوه اجرای حاکمیتی در هند، امنیتی‌سازی کنش مذهبی، حذف بوروکراتیک و طرد رسانه‌ای، مانع از بالفعل‌شدن این ظرفیت‌ها شده است.