جریان‎شناسی فرقه کلامی ماتریدیه در جهان اسلام با تمرکز به خراسان و ماوراءالنهر/عبدالمؤمن امینی

فرقه کلامی ماتریدیه یکی از جریان­های فکری مهم در جهان اهل‎سنت است و با تبحری که ابومنصور ماتریدی در علم کلام داشته، توسط او پایه‎گذاری شده است. ماتریدی بر اثر وسعت دانش و تبحر در رشته­های مختلف علوم اسلامی، همچون دانش کلام، آثار علمی مهمی نگاشته و با القابی همچون «امام اهل السنه» توصیف شده است. جریان‎شناسی مکتب ماتریدیه در جهان اسلام با تمرکز به خراسان و ماوراءالنهر، مسئله اصلی این پژوهش بوده و نوشتار حاضر با روش توصیفی و تحلیلی، با استفاده از منابع معتبر علمی و با هدف جریان‎شناسی مکتب ماتریدیه سامان یافته است. یافته­ها نشان می­دهد که ماتریدی در تفسیر مباحث کلامی، دارای مبانی خاصی بوده و اندیشه­ وی، در بسیاری از آموزه­های کلامی در تقابل با رویکرد اشعری قرار دارد. این جریان فکری پس از شکل­گیری، دوره­های مختلفی را سپری نموده است. امروزه پیروان مکتب ماتریدیه را حنفیان تشکیل داده و در نواحی مختلف جهان اسلام همچون مناطق شرقی جهان اسلام، خاورمیانه، آفریقا و کشورهای منطقه بالکان با محوریت ترکیه حضور دارند و افزون بر التزام به مبانی فکری ماتریدی، از گرایش­­های صوفیانه، حدیث‎گرایی­ و ضدسلفی برخوردارند.