بازخوانی مؤلفه‌های بیداری اسلامی در اندیشه و کنش اجتماعی بنت‌الهدی صدر/حسین نورالدینی

در دهه‌های اخیر، «بیداری اسلامی» به‌عنوان یک جنبش فکری ـ اجتماعی فراگیر، موجی از بازاندیشی و بازسازی هویت دینی را در جهان اسلام به راه انداخته و موجب تحولات بنیادینی در سطوح فرهنگی، سیاسی و اجتماعی شده است. در این میان، شهیده آمنه بنت‌الهدی صدر (۱۹۳۷–۱۹۸۰م) به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین کنشگران و نظریه‌پردازان این جریان، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی، تربیتی و ادبی، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی و هدایت این روند ایفا کرده است. با وجود اهمیت جایگاه او، بررسی جامع و نظام‌مند اندیشه‌ها و راهبردهایش در مطالعات علمی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، تبیین رویکردها، ابتکارات و راهبردهای بنت‌الهدی صدر در پیشبرد اهداف بیداری اسلامی با تمرکز بر فعالیت‌های تربیتی، تبلیغی و ادبی اوست.
این مطالعه با روش توصیفی ـ تحلیلی و از طریق بررسی منابع تاریخی معاصر، به‎منظور تحلیل آثار مکتوب و داستانی، و بازخوانی زمینه‌های اجتماعی ـ سیاسی عراق در دوران حیات وی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که منظومه فکری بنت‌الهدی صدر، بر مجموعه‌ای از اصول راهبردی استوار است که شامل سیاست‌ورزی واقع‌گرایانه، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، اعتدال‌گرایی، نوگرایی تحول‌محور، ایجاد فهم مشترک میان اقشار مختلف جامعه، پالایش آموزه‌های دینی از تحریف‌ها و بازگشت به مبانی اصیل اسلام می‌شود. این اصول نه‌تنها به کارآمدی فعالیت‌های او در بیداری اسلامی انجامید؛ بلکه چارچوبی نظری و عملی برای بازتعریف نقش زنان در جوامع اسلامی و طراحی الگوهای نوین کنش‌گری اجتماعی فراهم آورد.