بررسی و نقد تقریب مذاهب اسلامی از نگاه جریان سکولاریسم اسلامی/اسداللّه رضایی/سیامک قیاسی سررکی

تقریب میان مذاهب اسلامی، به‌عنوان جریانی تأثیرگذار، دیرزمانی است که از سوی طرفداران آن دنبال شده و تا حدودی به اهداف خود دست یافته است. بااین‎حال، این حرکت با مخالفت‌هایی از جریان‌های فکری مختلف روبه‌روست. یکی از این جریان‌ها، «سکولاریسم اسلامی» است که از سوی برخی اندیشمندان مسلمان مطرح و تقریب را بدون پذیرش مبانی سکولاریسم، امری سیاسی یا غیرممکن می‌انگارد.
   پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه منابع مکتوب، در پی پاسخ به این پرسش است: «از دیدگاه جریان سکولاریسم اسلامی، تقریب مذاهب چیست و چرا دین نمی‌تواند وحدت‎بخش باشد؟» یافته‌ها نشان داد که این جریان، با تفسیری تقلیل‌یافته و صورتی اسلامی‌شده از سکولاریسم، معتقد است که دین از حکومت جدا بوده و تقریب میان مذاهبی که در مسئله امامت و حکومت بیشترین اختلاف را دارند، ناممکن است. از نگاه این جریان، راه‌حل، پذیرش سکولاریسم است؛ به این معنا که دین و مذهب کاملاً امری شخصی است و برداشت‌های فقهی و مذهبی هر گروهی، به گروه دیگر ارتباطی ندارد، و در نتیجه، تقریب مذاهب تلاشی است بر کاهش تنش­ها، بر بنیاد جامعه مدنی، ایجاد همزیستی مسالمت‎آمیز در حقوق شهروندی و جلوگیری از تکفیر؛ که این دیدگاه، از جهاتی با ماهیت اسلام، سازگار نیست.