جریان‌شناسی نفی اسلام در مکتوبات کلامی مسیحیت؛ با تأکید بر جریان فرانسوی پیتر مقدس /محمدصادق احمدی

این مطالعه یک چارچوب گونه‌شناختی برای تحلیل جریان‌های انکار و نفی اسلام در نوشته‌های مسیحی مستند شده در «روابط مسیحی-مسلمان: یک تاریخ کتاب‌شناختی» ایجاد می‌کند. در حالی که مجموعه CMR خود تحلیل‌های کتاب‌شناختی توصیفی از متون تاریخی ارائه می‌دهد، آثاری که فهرست‌بندی می‌کند، الگوهای تکرارشونده‌ای را در نحوه ارزیابی و رد اسلام توسط نویسندگان مسیحی در دوره‌ها و زمینه‌های فکری مختلف آشکار می‌کند. بر اساس مطالعه سیستماتیک این مطالب، شش دسته تحلیلی را می‌توان شناسایی کرد. دسته اول، جدل اهریمنی است که در آن اسلام به عنوان یک فریب شیطانی یا کار نیروهای شیطانی به تصویر کشیده می‌شود. دسته دوم، مدل بدعت‌گذاری است که اسلام را به عنوان یک بدعت مسیحی یا انحراف عقیدتی مشتق شده از سنت‌های یهودی-مسیحی پیشین تفسیر می‌کند. دسته سوم، تقلیل تاریخی-سیاسی است که در آن اسلام به عنوان یک ساختار انسانی، اجتماعی یا سیاسی به جای یک دین وحیانی الهی توضیح داده می‌شود. دسته چهارم، چارچوب حقیقت جزئی است که عناصر توحیدی یا اخلاقی خاصی را در اسلام تصدیق می‌کند در حالی که در نهایت اعتبار کلامی آن را انکار می‌کند. دسته پنجم، تفسیر مشیت‌گرایانه، اسلام را در چارچوب الهیات وسیع‌تری از تاریخ قرار می‌دهد و ظهور آن را به عنوان امری مجاز از سوی مشیت الهی اما نه به عنوان وحی اصیل می‌بیند. دسته ششم، شناخت اخلاقی با طرد رستگاری‌گرایانه است که جدیت اخلاقی اعمال دینی مسلمانان را به رسمیت می‌شناسد، در حالی که امکان رستگاری خارج از وحی مسیحی را انکار می‌کند. این دسته‌ها به عنوان ابزارهای اکتشافی عمل می‌کنند، نه طبقه‌بندی‌های سفت و سخت و اغلب در متون منفرد همپوشانی دارند. آنها در کنار هم، یک دیدگاه تحلیلی ساختاریافته برای بررسی تنوع پاسخ‌های جدلی و کلامی مسیحی به اسلام در زمینه‌های مختلف تاریخی و فرهنگی فراهم می‌کنند.