جریان‌شناسی نهضت‌های اسلامی در جهان اسلام (خاورمیانه و شمال آفریقا) / محسن محمدی

چکیده

چکیده:
تمدن اسلامی تاریخ پرفراز و نشیبی دارد. مسلمانان در صدر اسلام با تکیه بر ایمان و تلاش علمی و سیاسی خود جوامع متحد و منسجمی ایجاد کردند اما حمله مغولان و جنگ­های صلیبی، تمدن اسلامی را با چالش جدی مواجه ساخت و شکوفایی مجدد آن در ایران، عثمانی و هند با سیاست­های استعماری غرب متوقف شد. در مقابل این چالش، نهضت­های اسلامی در جهان اسلام شکل گرفت.
این مقاله در صدد تحلیل این نهضت­ها در بستر تمدن اسلامی است. بر این اساس ابتدا مروری اجمالی بر سیر تمدن اسلامی داشته و سپس بیداری اسلامی را در چهار موج تحلیل نموده است. بیداری اسلامی ابتدا نخبگان جهان اسلام را در بر گرفت. آنها نظرات مختلفی برای برون­رفت جهان اسلام از دوران رکود ارائه دادند. در ادامه مردم مسلمان به صحنه آمدند و بیداری اسلامی جنبه مردمی و عمومی یافت و در برخی نقاط به پیروزی رسید.
 

کلیدواژه‌ها